Kontekst klienta
Klient to duży operator komunalny odpowiadający za gospodarkę wodno-ściekową i ochronę wód w regionie. Po katastrofie ekologicznej na Odrze w 2022 roku temat ten stał się priorytetem dla operatorów w całym kraju. Węglowodory ropopochodne (C10–C40) trafiają do ścieków komunalnych z wielu rozproszonych źródeł: spływów z dróg i parkingów, stacji paliw i baz transportowych, warsztatów samochodowych i autokosmetyki, myjni, niewłaściwej utylizacji olejów (tzw. garażowe majsterkowanie), dzikich zrzutów oraz awarii sieci i zbiorników. W ściekach występują jako emulsja typu oil-in-water.
Kluczowy problem to charakter zanieczyszczenia: ropopochodne płyną po powierzchni, a zrzuty bywają nieciągłe i krótkotrwałe. Potrzebny był ciągły nadzór, a nie pojedyncze próbki.
Wyzwanie
- Tradycyjne próbkowanie laboratoryjne wykrywa tylko duże zrzuty i z opóźnieniem rzędu kilku godzin, gdy zanieczyszczone ścieki już trafiły do odbiornika.
- Nielegalne, nieciągłe zrzuty wymykają się kontroli opartej na wyrywkowych próbkach.
- Przekroczenie limitu to ryzyko kary administracyjnej i cofnięcia pozwolenia zintegrowanego, a także uszkodzenia biologicznej części oczyszczalni.
- Brakowało narzędzia do ciągłego nadzoru i natychmiastowej decyzji.
Rozwiązanie
Analizator Spectrally™ X1 zamontowaliśmy bezpośrednio w przepływie ścieków. Prowadzi ciągły pomiar składu pod kątem węglowodorów ropopochodnych i automatycznie sygnalizuje ich obecność (wykrycie tak/nie), powiadamiając operatorów. Sprzyja temu sama fizyka metody: woda daje bardzo słaby sygnał Ramana, więc nie zagłusza zanieczyszczeń, a pomiar skupia się na substancjach docelowych.
Montaż i uruchomienie zajęły jeden dzień, a system działa bez odczynników i części wymiennych. Pracuje przy tym w trudnych warunkach ścieków komunalnych: w obecności zawiesin, przy zmiennym składzie medium i bez okien serwisowych.
Wyniki
| Metryka | Wynik |
|---|---|
| Detekcja inline | sygnał obecności węglowodorów (wykrycie tak/nie) |
| Oznaczenie ilościowe | do pojedynczych ppm w układzie modelowym |
| Uruchomienie | montaż w 1 dzień, bez odczynników i części wymiennych |
| Wykrywalność | nieciągłe, nielegalne zrzuty pomijane przez wyrywkowe próbkowanie |
| Metoda referencyjna (offline) | GC-FID wg EN ISO 9377-2: 60–120 min plus ekstrakcja |
Segment woda i ścieki. Klient anonimizowany.
Co to oznacza dla Państwa procesu
Jeśli Państwa zakład odprowadza ścieki objęte pozwoleniem zintegrowanym, ciągły monitoring węglowodorów daje to, czego nie da próbka pobierana raz na jakiś czas: natychmiastowy sygnał obecności zanieczyszczenia, zanim trafi ono do odbiornika. To bezpośrednia odpowiedź na wymóg ciągłego monitoringu z dyrektywy IED 2010/75/UE oraz podstawa do szybkiej reakcji i wskazania źródła zrzutu.
Najpewniejszą drogą weryfikacji na konkretnym strumieniu jest krótkie studium wykonalności na realnych próbkach ścieków.
