21 maja 2026 r. dr inż. Karolina Orłowska, Chief Scientific Officer i współzałożycielka Gekko Photonics, wystąpiła z wykładem na zaproszenie organizatorów konferencji w Charlotte (NC, USA) — pt. „The language of light, the logic of industry. Raman spectroscopy for real-time industrial process control” w ramach konferencji CLEO 2026 (Conference on Lasers and Electro-Optics). Reprezentacji firmy towarzyszył Bartosz Kawa, Chief Technology Officer Gekko Photonics. Występ w CLEO odbył się w sesji Frontiers in Spectroscopic Imaging and Diagnostics.
O konferencji CLEO
CLEO jest coroczną konferencją organizowaną wspólnie przez Optica (do 2021 r. OSA), IEEE Photonics Society i APS — trzy największe światowe organizacje optyki i fotoniki. Pierwsza edycja odbyła się w 1981 r. Współczesny CLEO gromadzi około 4 000 uczestników rocznie i pozostaje jednym z najważniejszych miejsc, w których prezentowane są wyniki badań fotonicznych — często wcześniej opublikowane częściowo w Nature i Science. Polskim wątkiem konferencji jest historia VIGO Photonics, której rozwój w środowisku międzynarodowym zaczął się w dużej mierze właśnie na CLEO. Gekko Photonics jest członkiem Optica.
Profil uczestników i wystawców
Wśród wykładów zaproszonych edycji 2026 znalazły się prezentacje z ośrodków: MIT, Harvard, Caltech, Stanford (USA) oraz Max Planck, ETH Zürich i Humboldt-Universität (Europa). Sektor przemysłowy reprezentowały firmy amerykańskie i tajwańskie — m.in. Artilux i Vector Atomic — oraz US Naval Research Lab. Wśród wystawców obok ThorLabs i Edmund Optics obecni byli producenci laserów impulsowych i fotonicznych czujników gazu na bazie światłowodów.
Tematycznie program CLEO 2026 obejmował m.in.: konfiguracje Ramana (w tym time-gated Raman z laserami impulsowymi, rozdzielający efekt Ramana od luminescencji), SERS, CARS, LIBS, spektroskopię Brillouina, zintegrowane czujniki MEMS-waveguide, fiber-based sensing, przetwarzanie widm metodami uczenia maszynowego, ring resonators jako czujniki położenia, frequency combs, źródła petawatowe oraz tomografię OCT. Metrologia przemysłowa pojawiała się głównie w kontekście miniaturyzacji i detekcji śladowych zanieczyszczeń — mikroplastiku i patogenów.
Treść wykładu „The language of light, the logic of industry”
Wykład Karoliny Orłowskiej zbudowany był wokół kontrastu skali: fotonika opisuje świat na poziomie nanometrów, pikosekund i pojedynczych fotonów, podczas gdy linia produkcyjna pracuje w tonach surowca na godzinę i godzinach cyklu wsadowego. Centralne pytanie prezentacji dotyczyło tego, jak połączyć fizykę światła z logiką operacyjną zakładu — żeby pomiar Ramana realnie wpływał na decyzje w hali produkcyjnej, a nie zatrzymywał się na poziomie publikacji.
Case 1: monitoring reaktora żywic
Pierwsze studium przypadku dotyczyło typowego klienta przemysłu chemicznego — kierownika produkcji żywic. W warstwie deklaratywnej problem brzmiał: jakość produktu jest niestabilna, lepkość zmienia się w nieprzewidywalny sposób, brak metody określenia optymalnego momentu zakończenia procesu. W warstwie technicznej Karolina Orłowska zwróciła uwagę na ograniczenia obowiązującej kontroli jakości: ok. 8 próbek HPLC na proces, weryfikacja po jego zakończeniu, sterowanie lepkością pośrednio (przez zmętnienie po dodaniu reagenta — silnie subiektywne) oraz brak czułości na mostki eterowe.
Wniosek z porównania: nawet dokładna metoda referencyjna (HPLC) przegrywa w ciągłym monitorowaniu procesu z gęstszą, mniej dokładną metodą inline. Dla zilustrowania kompromisu na slajdzie wykładu pokazana została niepewność modelu Ramana walidowanego przeciw HPLC — rzędu 0,01–0,05 punktu procentowego. Mniej dokładnie niż HPLC w pojedynczym pomiarze, dostępne jednak co kilkadziesiąt sekund, w trybie ciągłym.
Case 2: screening serpentynitu pod kątem naturalnego azbestu
Drugie studium przypadku dotyczyło naturalnie występującego azbestu (NOA) w serpentynicie wydobywanym w kopalniach. Limit regulacyjny: poniżej 0,1 %. Złoty standard analityczny: SEM/EDS wg ISO 14966 — ok. pół godziny per próbka 1–2 g. Dzienna skala wydobycia: kilka tysięcy ton skały.
Karolina Orłowska zaproponowała spektroskopię Ramana w roli metody przesiewowej (screening) poprzedzającej SEM/EDS. Trzy minerały z grupy serpentynu — chryzotyl, lizardyt i antygoryt — mają tę samą formułę chemiczną Mg₆[(OH)₈Si₄O₁₀], różnią się jednak strukturą krystaliczną i kształtem ziaren. Tylko chryzotyl może przyjmować formę azbestu. Raman rozróżnia te fazy szybciej i taniej niż SEM — co pozwala zwiększyć liczbę przebadanych próbek o rząd wielkości i ograniczyć wykorzystanie mikroskopii elektronowej do potwierdzeń.
Porównanie metod spektroskopowych — z tabeli wykładu
| Metoda | Co bezpośrednio mierzy | Inline? | Czas odpowiedzi | Konsumpcja |
|---|---|---|---|---|
| NIR (780–2 500 nm) | Drgania harmoniczne C–H, O–H, N–H (wilgoć, stężenie, skład) | ✓✓ | sekundy | brak (sonda światłowodowa) |
| MIR / FTIR-ATR (2,5–25 µm) | Drgania fundamentalne (grupy funkcyjne, produkty pośrednie) | ✓ | sekundy | kryształ ATR (sonda zanurzeniowa) |
| Raman | Drgania symetryczne (mody IR-nieaktywne, próbki wodne) | ✓✓ | sekundy | brak (pomiar przez szkło/ścianę) |
| UV-Vis (190–800 nm) | Przejścia elektronowe (chromofory, Beer–Lambert) | częściowo | sekundy | cele kuwetowe |
Argument wykładu sprowadzał się do komplementarności metod, a nie ich rankingowania. Raman dobrze sprawdza się w matrycach wodnych (woda daje słabe widmo Ramana) oraz w pomiarze przez szkło lub ściankę naczynia bez kontaktu z medium. NIR pozostaje preferowany w pomiarach parametrów makro w materiałach stałych. Wybór metody odpowiada na pytanie, do której części procesu pomiar ma sięgać — nie na pytanie o porównanie dokładności w warunkach laboratoryjnych.
Znaczenie obecności w programie CLEO dla Gekko Photonics
CLEO jest konferencją naukową, nie targami branżowymi. Bezpośrednia konwersja w leady sprzedażowe nie jest miarą sukcesu takiego wystąpienia. Wartość jest inna: obecność w programie CLEO — szczególnie w ścieżce wystąpień zarezerwowanych dla osób zaproszonych przez komitet sesyjny — stanowi formę rozpoznania w globalnym środowisku fotoniki. Wystąpienia tej kategorii (w nomenklaturze konferencji „invited talks”) przydzielane są bezpośrednio przez komitety sesyjne na podstawie rekomendacji, a nie z otwartego naboru zgłoszeń.
Praktyczna konsekwencja jest dwojaka. Po pierwsze, w rozmowach z dużymi ośrodkami badawczymi, klientami o globalnej skali oraz dystrybutorami, dla których ważne jest zaplecze naukowe technologii, wystąpienie CLEO 2026 stanowi konkretny punkt referencyjny w towarzystwie afiliacji takich jak MIT, Caltech i Max Planck. Po drugie, obecność w programie konferencji pozwoliła zespołowi R&D Gekko Photonics na własne zorientowanie się względem stanu sztuki — w tym w wątkach (time-gated Raman, AI-assisted processing widm, fotoniczne czujniki gazu), które wejdą do mapy rozwoju platformy Spectrally X1 i warstwy Spectrally OS na kolejne kwartały.
Cytat z wykładu
„When you need chemical insight, but not the complexity of spectroscopy.”
— K. Orłowska, slajd 14, CLEO 2026
Zdanie dobrze oddaje rolę, jaką ma pełnić pomiar procesowy: dostarczyć kierownikowi produkcji konkretną liczbę decyzyjną, nie wykres. Filozofia ta — w prezentacji ujęta jeszcze w wersji „numbers at the front, specters at the back-log” — leży u podstaw architektury platformy Spectrally: sprzęt, model chemometryczny i integracja z DCS współpracują tak, aby na poziomie HMI w sterowni operator widział stężenie analitu w procentach, a nie surowe widmo Ramana w cm⁻¹.
FAQ
Czym jest CLEO?
Conference on Lasers and Electro-Optics — coroczna konferencja organizowana wspólnie przez Optica, IEEE Photonics Society i APS. Pierwsza edycja w 1981 r., obecna skala to ok. 4 000 uczestników rocznie. Wśród wykładów zaproszonych regularnie pojawiają się badacze z czołowych ośrodków akademickich (MIT, Caltech, Stanford, Max Planck, ETH Zürich).
Co oznacza zaproszenie komitetu do wykładu na CLEO?
W programie CLEO funkcjonują dwie ścieżki: prezentacje wybierane z otwartego naboru zgłoszeń (call-for-abstracts) oraz wystąpienia z bezpośredniej rekomendacji komitetu sesyjnego — w nomenklaturze konferencji „invited talks”. Ta druga ścieżka stanowi mocniejszą kategorię rozpoznania, przyznawaną osobom rozpoznawalnym w danym podpolu fotoniki.
Jakie konkretne studia przypadków zostały pokazane na CLEO 2026?
Dwa. Pierwszy: monitoring reaktora żywic z walidacją Ramana przeciw HPLC, z niepewnością modelu rzędu 0,01–0,05 punktu procentowego i pomiarem ciągłym zamiast ok. 8 próbek HPLC na proces. Drugi: screening serpentynitu pod kątem naturalnego azbestu (NOA), z Ramanem jako metodą przesiewową poprzedzającą SEM/EDS wg ISO 14966. Oba przykłady ilustrowały zamianę modelu pojedynczych dokładnych pomiarów laboratoryjnych na statystykę gęstych pomiarów inline.
Czy obecność na CLEO 2026 zmienia ofertę Gekko Photonics?
W warstwie produktowej — nie. Rodzina Spectrally X1 (INLINE, LAB / LAB+, PORTABLE, PROBE) wraz z warstwą oprogramowania Spectrally OS pozostaje aktualną ofertą. Wnioski z CLEO 2026 wejdą do mapy rozwoju R&D na kolejne kwartały — w szczególności w obszarach time-gated Raman, przetwarzania widm metodami uczenia maszynowego oraz fotonicznych czujników gazu.
Czy Karolina Orłowska otrzymała inne wyróżnienia w 2025–2026?
Tak. W lipcu 2025 r. Optica wskazała ją w zestawieniu Entrepreneurs to Watch 2025. Karolina Orłowska jest również laureatką wyróżnienia ICO Emerging Innovator przyznawanego przez Międzynarodową Komisję Optyki. W 2025 r. reprezentowała Wrocław i Dolny Śląsk w Polskim Pawilonie na EXPO 2025 Osaka.
Kontekst i dalsze materiały
Konferencja CLEO 2026 odbyła się w dniach 19–24 maja 2026 r. w Charlotte Convention Center (Charlotte, NC). Pełen materiał wykładu pozostaje w dyspozycji autorki; wybrane wątki zostaną sukcesywnie rozwinięte w bazie wiedzy Gekko Photonics. Pytania dotyczące konkretnych aplikacji procesowej spektroskopii Ramana zespół Gekko Photonics przyjmuje pod adresem /kontakt/; standardowo każda aplikacja zaczyna się od studium feasibility na próbkach klienta (typowo 10 dni roboczych od dostarczenia próbki do raportu).